Adrian Tschaikovsky kennen we natuurlijk van de Kinderen van de tijd serie. Na de novelle De tijd van weleer is Grauw het tweede op zichzelfstaande roman dat in Nederlandse vertaling verschijnt. Alleen de smaakvolle en kleurrijke omslag van Grauw trekt al de aandacht.
‘Een commerciële expeditie in het ruimteschip Garveneer ontdekt een pikzwarte maan tjokvol radiosignalen, die rond een gasreus draait in het verre sterrenstelsel Prospector413. Ze noemen de maan Grauw. De hoge zwaartekracht, hoge druk en zuurstofloze omgeving aldaar zijn dodelijk voor de mens, maar rijp voor exploitatie. Onder geen enkele omstandigheid kan een mens overleven op het onherbergzame oppervlak van Grauw – maar een catastrofaal ongeluk dwingt Juna Ceelander en Mai Ste Etienne tot een noodlanding in een nauwelijks toereikend ontsnappingsvoertuig. Alleen en vechtend voor hun leven beginnen de twee vrouwen aan een slopende tocht over land, zee en door de lucht, op zoek naar redding. Maar tijdens hun claustrofobische reis door het eeuwige donker beginnen Juna en Mai de onrustbarende buitenaardse wezens op deze maan te begrijpen. En die wezens beginnen hen ook te begrijpen. Als ze Grauw zullen weten te ontvluchten, zullen ze op een of andere manier het onmogelijke moeten verklaren en het ongelooflijke moeten vertalen. Als ze er überhaupt ooit wegkomen…’
Grauw is allereerst natuurlijk van een auteur dat een fenomenale kijk heeft op de psychologie en de biologie van mensen en andere wezens. Hij studeerde zoölogie en psychologie en dat is zeer vermoedelijk de reden waarom Grauw vanaf de eerste pagina gaat leven voor zijn lezers. Aan de ene kant geeft Adrian Tchaikovsky een realistisch beeld van hoe het kan zijn als austronaut in de ruimte. Aan de ene kant de unieke kansen die je krijgt, maar aan de andere kant hangt alles af van hoe je presteert en wat je ontdekt. Elk moment kan het moment zijn dat je genadeloos wordt omgeruild voor iemand anders. Dit kan ergens ook de genadeloze waarheid op sommige werkplekken zijn. Zodra je niet levert, kan dit gevolgen hebben, ook psychologisch. En dit stemt tot nadenken.
Daarnaast zijn er twee zaken extra prettig tijdens Grauw. Allereerst worden het buitenaards leven niet geportretteerd als groene wezens dat eigenlijk op mensen lijken. Het is ergens ook wel mens eigen om te denken dat (intelligent) leven in de ruimte wel op hen zal lijken. Adrian Tchaikovsky heeft duidelijk het besef dat er een hele grote kans is dat dit niet zo hoeft te zijn en dat maakt dit boek zeer realistisch geschreven. Het tweede aspect wat intrigerend is, is het feit dat niet de meest geleerde persoon het verst hoeft te komen. Hoofdpersonages Juna en Mai Ste hebben zo’n verschillende achtergrond qua opleiding en kennis, maar moeten elkaar toch weten te vinden wanneer ze samen in een hachelijke situatie terechtkomen. En juist dat levert persoonlijke groei op en het feit dat bepaalde kwaliteiten een onverwacht belangrijke rol spelen.
Juist de combinatie van deze elementen maakt Grauw een toegankelijke, complexe en intrigerende leeservaring. Het geeft een boeiende kijk op buitenaards leven, maar stipt daarbij herkenbare situaties en actuele thematiek aan. Aanrader!
Beoordeling: 9/10
Grauw is een op zichzelf geschreven verhaal door Adrian Tchaikovsky. Dit boek verschijnt naast onder andere zijn serie kinderen van de tijd bij uitgever Iceberg Books. Foto is afkomstig van Science Photo Library/Alamy.
